اصل برائت و قبح عقاب بلا بیان
در شبهات- ۱- اگر مكلف ابتدا" شك به موضوعی داشته باشد عملي بر او واجب بشود يا نشود، اصل بر برائت فرد است؛ لذا دین و ذمه او از حق دراین تكليف مبری ميباشد.
۲-و ازطرف دیگر ترديد در حرمت باشد، اصل بر برائت است. به شبهات بند اول شبهات حكميه وجوبيه و به بند دوم شبهات حكميه تحريميه اطلا ق میشود . در هر يك از اين اقسام، مبدا و منبع ترديد ميتواند نبود نص،- ابهام و اجمال ويا تعارض در نصوص باشد.
اصل برائت از اصول نسبی اتفاقي در اصول فقه است. و با اصل اباحه هر دو از اصول استنتاج شده از قاعده قبح عقاب بلابيان است
۳ - جهل به حكم
امکان دارد درفعلی حكم شرعي وضع شده باشد، ولي اشخاص مراد هما ن افراد باشد یا نباشد نسبت به آن جهل داشته باشند. بر اساس اصل و قاعده در قبح عقاب بلابيان حكم مزبور منجز یا بی قید وشرط نمیشود
لذ ا در ایجاد احكام قادر نیست که منوط به علم مكلفين بگردد؛ چونکه اگر ایجاد حكم نگهداشته بر علم مكلفين باشد، تا زمانیکه كه انها دانا به احكام نباشند، نظر و رای و حکمی ایجاد نخواهد شد؛ درصورتیکه كه آگاهي و دانایی به احكام پس از ایجاد ان حاصل ميگردد و قابل اثر بر آن ميباشد.
خدایا خداوندا ـمرا انگونه و ان حدی تعلیم و راهنمایی کن که ازصراط تو منحرف نشوم
